Pamiętaj, że inwestowanie w instrumenty finansowe wiąże się z ryzykiem i nie gwarantuje realizacji założonego celu inwestycyjnego ani uzyskania określonego wyniku. Inwestor musi liczyć się z możliwością utraty przynajmniej części zainwestowanych środków.
Portal za30.pl ma na celu edukację finansową, a treści w nim przedstawione nie mogą być traktowane jako jedyne źródło wiedzy, ani jako sugestię do podejmowania decyzji inwestycyjnych. Portal nie ponosi odpowiedzialności za decyzje klientów związane z inwestowaniem w instrumenty finansowe. Wartość zakupionych instrumentów finansowych może się zmieniać wraz ze zmianą sytuacji na rynkach finansowych. W konsekwencji, zainwestowane środki mogą ulec zwiększeniu lub zmniejszeniu.
Gdy podejmujesz jakąkolwiek decyzję inwestycyjną, powinieneś kierować się własną oceną sytuacji faktycznej i prawnej. Pamiętaj, aby zapoznać się z opisem czynników ryzyka, specyfikacją danego instrumentu, regulaminami, opłatami i informacjami zawartymi we wszystkich dokumentach związanych z określonym produktem. Sprawdź również, czy dany instrument jest dla Ciebie odpowiedni i zgodny z Twoją wiedzą, doświadczeniem w inwestowaniu oraz z sytuacją finansową.
Agnieszka Bajek
Ekspert Emerytalny
Emerytura w Polsce vs. świat: System repartycyjny czy kapitałowy?
Decyzja o tym, jak zabezpieczyć się finansowo na starość, to jedna z najważniejszych decyzji w Twoim życiu. Polski system emerytalny opiera się głównie na tzw. repartycji, która w obliczu starzejącego się społeczeństwa stoi przed ogromnym wyzwaniem.
Jak wypada Polska na tle globalnych liderów? Sprawdź, czym różnią się popularne modele emerytalne i dowiedz się, jak wykorzystać 3 filar, aby Twoja przyszła emerytura była bezpieczna.
W Polsce Twoje pieniądze na starość płyną z dwóch głównych źródeł:
1. I Filar (ZUS): System repartycyjny. Działa na zasadzie solidarności międzypokoleniowej (PAYG – Pay-As-You-Go). W skrócie: Twoje dzisiejsze składki nie leżą na koncie, lecz są od razu wypłacane obecnym emerytom. Wysokość Twojego świadczenia będzie zależeć od sumy wpłat i tego, jak długo statystycznie będziesz żyć po zakończeniu pracy.
2. II i III Filar: System kapitałowy. To tutaj budujesz realne oszczędności, które są inwestowane.
PPK (Pracownicze Plany Kapitałowe): Półautomatyczne oszczędzanie z dopłatami od pracodawcy i państwa.
IKE i IKZE: Dobrowolne, prywatne konta w ramach 3 filaru, które oferują potężne ulgi podatkowe.
Wniosek: Według raportu Allianz 2023, polski system oceniono jedynie na 4.0. To sygnał, że poleganie wyłącznie na państwie może nie wystarczyć do godnego życia.
Europa stawia na solidarność (Model repartycyjny)
Systemy podobne do polskiego ZUS dominują w krajach takich jak Włochy, Francja czy Niemcy. Opierają się one na stabilnej gospodarce i dużej liczbie młodych pracowników.
- Włochy i Grecja: Wydają na emerytury rekordowe sumy (ponad 15% PKB), ale ich systemy są pod ogromną presją z powodu małej liczby urodzeń,
- Francja i Belgia: Choć państwo gwarantuje tam sporo, rządy coraz częściej zachęcają obywateli do dodatkowego oszczędzania w ramach programów kapitałowych.
Główne ryzyko: Jeśli w kraju będzie za mało pracujących, a za dużo emerytów, państwowa emerytura może drastycznie zmaleć.
Liderzy rankingu: Siła systemu kapitałowego
Kraje takie jak Holandia, Dania czy Australia od lat zajmują pierwsze miejsca w rankingach (np. Mercer CFA Institute). Ich recepta na sukces? Dywersyfikacja.
a. Holandia i Dania: Posiadają bardzo silne drugie filary. Emerytura nie pochodzi tylko z podatków, ale z ogromnych funduszy, w których pracownicy gromadzą kapitał przez całe życie,
b. Australia: System "superannuation" zmusza do odkładania części pensji na prywatne subkonta, co uniezależnia seniorów od decyzji polityków.
Główne zalety: Większa szansa na wysoką stopę zastąpienia (czyli Twoja emerytura będzie bliższa Twojej ostatniej pensji).
Podsumowanie: Jaką drogę wybrać?
Wybór między systemem repartycyjnym a kapitałowym to tak naprawdę wybór między ryzykiem demograficznym (brak rąk do pracy) a rynkowym (wahania na giełdzie). Najlepsze systemy świata uczą nas jednego: nie trzymaj wszystkich jajek w jednym koszyku. W polskich realiach oznacza to jedno – aktywny udział w 3 filarze.
Zabezpiecz swoją przyszłość już dziś! Nie czekaj na zmiany w ustawach. Przejmij kontrolę nad swoimi finansami: Zacznij płacić niższe podatki i odkładać więcej: Dowiedz się, co wybrać: IKE czy IKZE. Sprawdź prognozy dla siebie: Zobacz, jak sprawdzić wysokość swojej przyszłej emerytury. Twoja kapitałowa przyszłość zależy od Twoich decyzji, a nie od statystyk demograficznych!
Źródła danych wykorzystanych w publikacji:
Źródła danych wykorzystanych w publikacji:
1. Mercer CFA Institute Global Pension Index: Coroczny raport porównujący systemy emerytalne w kilkudziesięciu krajach, który dostarczył informacji o czołowych systemach kapitałowych (Islandia, Holandia, Dania) oraz ocenie polskiego systemu.
o (Użyty w celu określenia, które kraje mają najlepsze systemy i dlaczego – kluczowe znaczenie obowiązkowego kapitałowego II filaru).
2. Allianz Global Pension Report (2023): Raport zawierający subindeks adekwatności świadczeń, który pomógł w oszacowaniu, jak Polska wypada na tle innych krajów pod względem wysokości przyszłych emerytur.
o (Użyty do podania konkretnych wskaźników i umiejscowienia Polski w rankingu).
3. Analizy i raporty ZUS, Gazeta SGH oraz Forsal.pl: Artykuły i analizy omawiające szczegółowo istotę systemów repartycyjnych i kapitałowych (PAYG vs. Fully Funded), a także wskazujące na kraje z dominującym modelem repartycyjnym (np. Włochy, Grecja, Francja) i te, które stawiają na oszczędności (np. Australia, Chile).
o (Użyte do opisania mechanizmów obu systemów, zdefiniowania ryzyk i podania przykładów krajów z dominującą repartycją).
4. Raporty Fundacji Przyjazny Kraj i Obserwator Finansowy: Analizy dotyczące ewolucji systemów emerytalnych, wprowadzenia dobrowolności z automatycznym zapisem oraz specyfiki systemów wielofilarowych (np. Kanada)
Właścicielem serwisu jest ASF Premium Sp. z o.o. ul. Armii Krajowej 18, 08-110 Siedlce, NIP 821-265-05-86, Regon 366616625, KRS 0000664284